Vorige week had ik vijf dagen lang mijn telefoon uitstaan.
Dus niet in een andere kamer. Ook niet ‘het internet eraf’ of op vliegtuigstand. Nee, echt helemaal uit.
Waarom wilde ik tijdelijk zonder telefoon leven?
Omdat ik in een Duits onderzoek las dat 72 uur zonder telefoon al voldoende is om de werking van onze hersenen op het gebied van je beloningssysteem en impulsen te veranderen.
Drie dagen! Dat leek mij vrij snel. Maar ook goed nieuws.
Want ik merk steeds vaker dat ik kleine, korte termijn dingetjes vergeet (kan ook de leeftijd of peri-menopauze zijn). Ik kan me niet herinneren wanneer ik voor het laatst een serie of film heb gekeken zonder één keer mijn telefoon te pakken.
En hoe vaak ik wel niet na binnenkomst met m’n jas nog aan eerst vijf (of tien) minuten door m’n telefoon sta te scrollen op de drempel van de woonkamer……
Volgens recent onderzoek is drie dagen zonder je smartphone al genoeg om je brein te ‘resetten’ en scroll-impulsen te verminderen
Kortom: focussen in het algemeen is een steeds grotere uitdaging geworden. Dus toen ik las dat ik daar in drie dagen verandering in zou kunnen brengen, dacht ik: dáár ben ik wel benieuwd naar.
Omdat ik sceptisch ben over die drie dagen, maakte ik er voor de zekerheid vijf van.
Hoe bereid je je voor op vijf dagen zonder smartphone?
Ik las het artikel met het onderzoek op donderdag en werd meteen getriggerd.
Eerst dacht ik: dat wil ik wel EEN KEER doen. Eens even kijken wanneer dat kan….
Maar toen zag ik dat ik de week erna nul afspraken buiten Utrecht had (reizen zonder smartphone is natuurlijk doodeng). En ook geen afspraken had staan met klanten waarvoor ik telefonisch bereikbaar moest zijn. Of iets waarover ik visuele content wilde kunnen maken.
Eigenlijk kwam er een ideale week aan voor dit experiment. Dus ik besloot niet langer te wachten op ‘het perfecte moment’ en had daardoor weinig tijd om het voor te bereiden of goed uit te denken.
Dit deed ik wel:
- Ik vroeg aan mijn vriend of hij het goed vond als ik vijf dagen mijn telefoon zou uitzetten. En hem als back-up zou doorgeven aan familie die mij wilde bellen. Vond ie prima.
- Ik belde mijn ouders, broer en zus om hen in te lichten dat ik dit vanaf maandag ging doen.
- Ik maakte een video waarin ik mijn plan aankondigde op Instagram. En schreef een post met dezelfde boodschap voor LinkedIn.
En toen heb ik hem op maandagochtend nadat ik wakker werd gewoon uitgezet en in een bakje gelegd op de slaapkamer.
Waar liep ik tegenaan?
Vooraf dacht ik dat ik mijn camera het meest zou missen. Dus niet eens mijn telefoon zelf of de apps die erop staan.
Ik bedoel, wie belt mij nou ooit zonder afspraak (behalve de mensen die ik had ingelicht)? Misschien de huisarts of iemand die mij zonnepanelen wil verkopen. Die kan ik best een weekje missen.
En ik was niet van de aardbodem verdwenen hè? Als ik achter mijn computer zat, kon ik gewoon mailen, appen en bij m’n social media en digitale agenda.
Het doel is niet om volledig telefoon-vrij te leven, wel om bewuster met mijn smartphone gebruik om te gaan
Het doel was ook niet om me volledig af te snijden van de wereld of om uiteindelijk volledig telefoon-vrij te leven (lijkt me erg onhandig in deze tijd). Ik was vooral nieuwsgierig wat het met je brein doet om vijf dagen geen telefoon in je hand te hebben.
Maar in het eerste uur dat ie uitstond, liep ik al tegen iets anders aan dan het gemis van mijn camera. Iets waar ik vooraf niet over na had gedacht, omdat ik me er niet bewust van was: mijn telefoon is mijn horloge.
We hebben weinig klokken in huis
Ik kan de tijd alleen zien als ik achter m’n computer zit, op de oven of als de tv aanstaat.
Ik kwam dus bijna te laat voor m’n sportles op maandagochtend, omdat ik geen gevoel meer heb voor hoe snel de tijd verloopt (en normaal gesproken blijkbaar constant m’n telefoon in de buurt heb liggen en daarop check hoe laat het is).
Verder miste ik ook:
- M’n rekenmachine
- Bankzaken zijn ingewikkelder zonder telefoon (ik moest lang zoeken om m’n e.dentifier en bankpas te vinden)
- M’n wekker, timer en stopwatch (gebruik ik vaak tijdens het koken en tijdens het werken, om ervoor te zorgen dat ik niet langer dan een uur achter m’n bureau zit)
- M’n meditatie apps (gelukkig was ik al super zen omdat ik niet steeds op m’n telefoon zat)
- Ik kon niet in Mollie want die stond ingesteld op ‘2 stappen authenticatie’
- M’n boodschappen moest ik op een briefje noteren (en ik kon vanuit de supermarkt niet even appen of bellen naar m’n vriend om te checken of we nou nog crème fraîche hadden)
Allemaal praktische zaken die tijdelijk niet zo handig waren. Maar de belangrijkste vraag is natuurlijk: wat leverde het experiment op?
Wat merkte ik er in m’n brein van?
Nou, not to be dramatic, maar: ik vond het heftig.
Het was echt confronterend om te ervaren hoe vaak mijn hoofd dat ding aan het zoeken is. Niet op nuttige momenten waarbij ik hem echt nodig had, maar vooral op ingesleten momenten. Uit gewoonte, of omdat ik afleiding zocht.
De hele dag door gaf mijn brein van die vonkjes af. ‘Waar is mijn telefoon? Waar is mijn telefoon? Waar is mijn telefoon?’
Elke keer dat ik achter mijn bureau zat en iets moest doen wat ik moeilijk vond of waar ik geen zin in had, vonkje. Als ik de Albert Heijn inliep, vonkje. Wanneer ik tijdens het koken even moest wachten, vonkje. Ging ik naar de wc, vonkje. Als ik na een yogales naar buiten stapte, vonkje. Elk moment van frustratie of irritatie, vonkje.
Ik realiseer me dat dit neurale paden zijn die ik met mijn gedrag stevig heb aangelegd
Licht ontvlambaar werd ik ervan.
Ik realiseerde me ineens dat dit neurale paden zijn die ik met mijn gedrag door de jaren heen stevig heb aangelegd. Ik wil het geen loopgraven noemen, maar diep zijn ze wel.
Natuurlijk weet ik al lang hoe verslaafd ik aan mijn telefoon ben
In het ding zitten allerlei tools die de harde cijfers dagelijks aan me presenteren. Ik kan precies zien hoe hoog mijn schermtijd is. Hoe vaak ik hem op een dag heb geopend. En hoe lang ik welke apps gebruik.
Maar rationeel wéten op basis van cijfers en echt in je lijf vóelen hoe sterk die drang is, zijn twee verschillende dingen. Dat laatste komt veel harder binnen.
De eerste twee dagen ging ik wel vaker naar LinkedIn en Instagram op mijn desktop. Gedrag dat ik herken uit de periode tussen grofweg 2008 en 2011. Toen ik in loondienst werkte en nog wel Facebook, maar geen smartphone had.
Dit is dus een punt van aandacht (het is niet alleen een smartphone verslaving, maar ook een social media verslaving). Toch merkte ik op dag vier dat dit al minder werd en dat ik me in het algemeen echt beter kon concentreren.
Mijn hoofd voelt na drie dagen zonder smartphone een stuk minder ‘vol’ en ik kan me echt beter concentreren
Wat ook meteen minder werd, was de onrust en het gevoel van een ‘vol’ hoofd. Simpelweg door niet meer constant van die korte informatie prikkels te ontvangen, die je krijgt als je tientallen keren per dag je smartphone opent en ik weet niet hoeveel minuten op een dag door allerlei apps scrollt.
Heb ik mijn telefoon écht niet aan gezet die vijf dagen?
Ik had met mezelf afgesproken dat ik ‘m alleen aan zou zetten in het geval van een levensbedreigende situatie of wanneer iets me meer dan 100 euro zou gaan kosten als ik mijn telefoon ervoor nodig had en ik het niet direct zou oplossen.
Wat bleek? Veel dingen kunnen best een paar dagen wachten.
Toch is het niet helemaal gelukt, want ik was een belafspraak vergeten op vrijdag om 15u. Met een klant van een klant, die ik niet wilde vermoeien met mijn experiment.
Dus daarvoor heb ik hem wel even aangezet om te kunnen bellen. Ik was toch al 4,5 dag onderweg, het ‘reset-effect’ had ik inmiddels ruim ervaren. Ik had hem toen ook aan kunnen laten staan natuurlijk, maar ik besloot m’n telefoon na het gesprek weer uit te zetten.
Want als ik heel eerlijk ben, wilde ik dat ook gewoon graag. Ik heb mijn telefoon geen moment gemist de afgelopen week. Ja, wel praktisch dus. Maar er was geen verlangen om hem in m’n hand te hebben en te kunnen scrollen.
Hoe nu verder, wat ga ik veranderen?
Tja, vijf dagen zonder smartphone is een leuk experiment en ik vond het heerlijk voor mijn brein wat lekker tot rust kwam. Maar ik liep in de praktijk wel tegen allerlei dingen aan die enorm onhandig waren.
De vraag is dus: hoe vertaal je dit naar het dagelijks leven? In een maatschappij die inmiddels zo is ingericht dat het zonder smartphone heel ingewikkeld wordt. Met bankzaken, DigiD, twee stappen authenticatie, sportlessen inboeken, enzovoort.
Voor heel veel dingen heb je die smartphone gewoon nodig.
Hoe vertaal je dit naar het dagelijks leven? Want voor veel dingen heb je je smartphone gewoon nodig…
Ik wil dan ook niet zonder, maar ik wil wel meer van dat ‘reset-effect’. Want hoewel ik direct na drie dagen al meer rust voelde, zijn de impulsen (vonkjes) nog niet weg. Ik ga mijn telefoon dus nog bewuster en waar mogelijk beperkter gebruiken.
Hier heb ik eerder al pogingen voor gedaan (met behulp van bijvoorbeeld blokkeer-apps, cursussen en greyscale modus instellen), met wisselend succes. Maar ik weet nu nóg beter waarvoor ik het doe en waarom ik dat wil.
Dit gaat mij helpen bij mijn smartphone verslaving
- Ik ga een horloge aanschaffen
- Ik heb mijn e-mail en LinkedIn app van mijn smartphone verwijderd
- Ik ga mijn smartphone buiten werktijd minder gebruiken (en bijvoorbeeld daarnaast werken met een dumb phone of mijn smartphone dommer maken als ik niet aan het werk ben)
- Ik ga tijdblokken inplannen waarin ik een aantal smartphone dingen kan doen die niet goed op mijn desktop kunnen, zodat ik ze niet de hele dag door hoef te doen
- Ik moet met mezelf in gesprek over Instagram. Want hoewel ik er op mijn computer wel bij kon, werkt dit niet prettig. Instagram speelt een grote rol in mijn marketing, ik kan er mijn creativiteit in kwijt en onderhoud er veel contacten. Maar het is ook mijn meest tijdrovende en focus zuigende app.
En wat doe je met al die extra tijd?
Bewuster omgaan met je smartphone, levert je naast rust in je hoofd natuurlijk ook zeeën van extra tijd op waar je iets leuks mee kan doen. Wat dan?
Nou, meer schrijven bijvoorbeeld. Bij De Schrijfclub hoef je dat niet alleen te doen én heb je een stok achter de deur.
Mocht je het nou lastig hebben gevonden om dit artikel van zo’n 1900 woorden helemaal met volle focus uit te lezen, dan kan je twee dingen doen.
Óf je beschuldigt mij ervan dat het niet vlot genoeg is geschreven. Óf je vraagt jezelf af of het niet eens tijd wordt om een paar dagen je telefoon uit te zetten, als experiment.
Heb je vragen of wil je tips van mij voordat je aan zo’n experiment (of een minder drastische versie) begint, stuur me dan een mailtje. Je kan het!
